Bong gân cổ chân là một vấn đề thường gặp, đặc biệt là trong nhóm người lao động chân tay hoặc những người thường xuyên tham gia hoạt động thể thao. Điều đáng chú ý là triệu chứng đau thường xuất hiện ngay tại thời điểm chấn thương, nhưng do tính chất này, nhiều người có thể coi nhẹ và bỏ qua.
Tuy nhiên, việc không xử lý đúng cách có thể dẫn đến tình trạng mãn tính, ảnh hưởng đến sức khỏe của khớp và tăng nguy cơ tái chấn thương. Trong bài viết này Tin Tức Sức Khoẻ 365 sẽ đi tìm hiểu bong gân cổ chân là gì? cách chữa bong gân tại nhà? để quý đọc giả có cái nhìn đúng hơn về căn bệnh này và biết cách xử lý kịp thời.
Bong gân cổ chân là gì?
Bong gân cổ chân là tình trạng khi dây chằng ở khớp cổ chân bị giãn hoặc rách do chấn thương, có thể xảy ra ở mọi độ tuổi. Phụ thuộc vào mức độ tổn thương dây chằng, bong gân cổ chân thường được phân loại thành ba mức độ như sau:
- Mức độ 1 (Nhẹ):
- Dây chằng cổ chân bị kéo căng nhưng không bị rách.
- Mắt cá chân vẫn giữ được độ ổn định, tuy nhiên, có thể xuất hiện cảm giác đau và cứng khớp.
- Mức độ 2 (Trung bình):
- Một hoặc nhiều dây chằng bị rách một phần.
- Khớp mất ổn định, khó khăn trong việc cử động.
- Cảm giác đau cổ chân ở mức độ trung bình.
- Mức độ 3 (Nặng):
- Một hoặc nhiều dây chằng bị đứt hoàn toàn.
- Vùng cổ chân sưng, bầm tím.
- Khi đứng dậy, cảm giác đau nhói và khó duy trì sự ổn định.
- Không thể thực hiện cử động tại khớp.
Mức độ chấn thương nào nguy hiểm nhất?
Trong các mức độ được đề cập, rõ ràng mức độ 3 của bong gân cổ chân là nguy hiểm nhất. Tình trạng này, nếu không được điều trị đúng cách (thường bằng cách đắp lá hoặc tự chữa theo mẹo dân gian), có thể dẫn đến tình trạng bong gân trở thành mãn tính. Các triệu chứng thường xuất hiện, như sưng đau ở khớp cổ chân, cảm giác khó chịu và dai dẳng, sự lỏng lẻo ở khớp, đồng thời tăng nguy cơ tái chấn thương.
Tình trạng bong gân mãn tính này có thể ảnh hưởng đến khả năng lao động, sinh hoạt hàng ngày và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Do đó, việc hiểu rõ về cách chữa trị đúng đắn và không tự chữa trị theo các phương pháp không khoa học là quan trọng để ngăn chặn tình trạng bong gân trở nên phức tạp và đảm bảo sức khỏe của cổ chân được duy trì một cách tốt nhất.
Triệu chứng bong gân cổ chân
Khi trải qua tình trạng bong gân cổ chân, nhiều biểu hiện có thể xuất hiện, đặc biệt là:
- Bầm tím và Sưng:
- Bầm tím và sưng thường xảy ra tại vị trí mắt cá chân.
- Mức độ sưng có thể đa dạng, từ nhẹ đến nặng, và ấn vào vị trí sưng có thể để lại vết lõm tùy thuộc vào mức độ bong gân.
- Đau Nhói ở Khớp Cổ Chân:
- Sau khi bong gân, cảm giác đau nhói xuất hiện từ âm ỉ đến dữ dội.
- Mức độ đau có thể tăng khi phải di chuyển hoặc đặt trọng lượng lên chân.
- Tiếng “Rắc” và Mất Cơ Năng:
- Trong trường hợp chấn thương nặng, có thể nghe thấy tiếng “rắc” tại vùng cổ chân.
- Mất cơ năng cổ chân có thể xảy ra, tương tự như cảm giác gãy xương, làm ảnh hưởng đến khả năng di chuyển và sử dụng chân.
Bong gân cổ chân phải làm sao?
Phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của tình trạng bong gân cổ chân, người bệnh có thể lựa chọn áp dụng các cách chữa bong gân tại nhà hoặc tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên nghiệp tại các cơ sở y tế. Tuy nhiên, quan trọng nhất là không nên chủ quan và lơ là trong quá trình xử lý ngay khi gặp chấn thương.
Cách chữa bong gân tại nhà
Bong Gân Cổ Chân Mức Độ Nhẹ
Đối với trường hợp bong gân cổ chân nhẹ, việc áp dụng đúng các biện pháp chăm sóc tại nhà có thể giúp quá trình phục hồi. Dưới đây là một số bước đơn giản:
- Sử Dụng Băng Thun Băng Ép:
- Đầu tiên, sử dụng băng thun băng ép để cố định phần khớp bị chấn thương. Điều này giúp giảm đau và hạn chế sưng.
- Chườm Lạnh:
- Chườm lạnh là một biện pháp quan trọng trong 4 giờ đầu tiên sau chấn thương. Có thể sử dụng đá hoặc nước lạnh để chườm. Việc này giúp làm dịu đau, co mạch, ngăn chảy máu, và giảm sưng. Chú ý rằng không nên sử dụng chườm nóng, vì có thể làm tăng kích thước của sưng.
- Nghỉ Ngơi:
- Hạn chế hoạt động và thay vào đó nên nghỉ ngơi trên giường.
- Khi nằm nghỉ, kê chân bị bong gân cao hơn tim để giảm áp lực và tăng thoải mái. Có thể gác chân lên đầu gối khoảng 10cm là lựa chọn phù hợp
- Khi ngồi, kê chân cao ngang hông (khung chậu) nhằm tránh máu tập trung ở khu vực chấn thương, giảm sưng và đỏ.
Bong Gân Mức Độ Vừa và Nặng
Trong trường hợp bong gân cổ chân ở mức độ vừa và nặng, khi khả năng cử động khớp bị hạn chế hoặc dây chằng bị đứt hoàn toàn, cần có sự can thiệp chuyên sâu và chăm sóc y tế. Những biểu hiện như sốt sau khoảng 1 tuần, tình trạng không cải thiện, hoặc nếu bong điểm bám dẫn đến khớp lỏng lẻo, là những dấu hiệu cần chú ý.
Khi Nào Cần Thăm Bác Sĩ:
- Nếu không thể cử động được khớp hoặc dây chằng bị đứt hoàn toàn.
- Nếu có biến chứng như sốt, không giảm sau thời gian nghỉ và tự chăm sóc.
- Nếu bong điểm bám làm cho khớp trở nên lỏng lẻo.
Tại Sao Cần Thăm Bác Sĩ:
- Để thăm khám và đánh giá mức độ nghiêm trọng của chấn thương.
- Để đưa ra hướng điều trị kịp thời và phù hợp.
- Ngăn chặn những biến chứng như cứng khớp, đau khớp dai dẳng do không điều trị dứt điểm.
Đối với những tình huống này, sự quan tâm y tế chuyên sâu giúp ngăn chặn những vấn đề phức tạp và đảm bảo sức khỏe của cổ chân được duy trì một cách tốt nhất.
Những Điều Cần Tránh Khi Tự Xử Lý Bong Gân
Khi tự xử lý tình trạng bong gân, người bệnh cần chú ý đến những điều sau để tránh làm nặng tình trạng:
- Không Sử Dụng Rượu Hoặc Cao Nóng:
- Tránh việc xoa bóp chỗ bị thương bằng rượu hoặc cao nóng, vì chúng có thể làm tăng cường máu chảy và gây teo cơ, làm cứng khớp.
- Hạn Chế Sử Dụng Thuốc Giảm Đau và Tiêm Thuốc Vào Khớp:
- Thuốc giảm đau chỉ nên sử dụng đúng liều lượng và thời gian, tránh lạm dụng để tránh gây hại cho các cơ quan nội tạng.
- Tránh tiêm thuốc vào khớp nếu không có sự hướng dẫn của chuyên gia y tế, để tránh tình trạng cơn đau tăng lên sau mỗi lần tiêm.
- Không Nên Băng Bó Quá Chặt Hoặc Quá Lỏng:
- Các vòng băng chỉ nên siết một cách vừa phải để cố định phần khớp. Tránh băng quá lỏng để tránh tuột và không nên băng quá chặt để không làm cản trở sự lưu thông máu, gây đau và bầm tím.
Những lưu ý trên giúp người bệnh tự xử lý một cách hiệu quả mà không gây thêm vấn đề phức tạp cho tình trạng bong gân. Tuy nhiên, luôn tốt nhất khi tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế để có cách xử lý đúng đắn nhất.