Không chỉ là một món ăn dân dã mà những bài thuốc từ cây mã đề còn mang lại những công dụng trị bệnh vô cùng bất ngờ. 5 bài thuốc sau đây vô cùng đơn giản mà hiệu quả, có thể tận dụng tối đa lợi ích của loại thảo dược này cho sức khỏe của bạn và gia đình.
Đặc tính và công dụng cây mã đề
Cây mã đề (Plantago asiatica L.) là một loại thảo dược quen thuộc, mọc hoang ở nhiều nơi trên thế giới, bao gồm cả Việt Nam. Cây có hình dáng nhỏ bé, thân thảo, lá hình thìa, hoa nhỏ màu trắng hoặc tím. Toàn cây mã đề, từ lá, thân đến hạt đều có thể sử dụng làm thuốc.
Đặc tính:
- Tính vị: Cây mã đề có tính hàn (lạnh), vị ngọt, hơi đắng.
- Quy kinh: Vào kinh can, thận, phế, bàng quang.
Công dụng:
Các bài thuốc từ cây mã đề được biết đến với nhiều công dụng quý giá trong việc hỗ trợ điều trị và phòng ngừa nhiều bệnh lý:
- Lợi tiểu: Cây mã đề có tác dụng lợi tiểu mạnh, giúp tăng lượng nước tiểu, đào thải độc tố ra khỏi cơ thể, hỗ trợ điều trị các bệnh về đường tiết niệu như viêm bàng quang, viêm đường tiết niệu, sỏi thận.
- Thanh nhiệt, giải độc: Cây mã đề giúp thanh nhiệt, giải độc cơ thể, làm mát gan, giảm mụn nhọt, mẩn ngứa.
- Chống viêm: Các hoạt chất trong cây mã đề có tác dụng kháng viêm, giúp giảm sưng đau, hỗ trợ điều trị các bệnh viêm nhiễm như viêm họng, viêm phế quản.
- Long đờm, giảm ho: Cây mã đề có tác dụng long đờm, giảm ho, làm dịu cổ họng, giúp điều trị các bệnh về đường hô hấp như ho khan, ho có đờm.
- Bảo vệ dạ dày: Cây mã đề có tác dụng làm lành vết loét, giảm viêm loét dạ dày tá tràng.
- Hạ huyết áp: Cây mã đề có tác dụng hạ huyết áp nhẹ, giúp ổn định huyết áp.
- Chống ung thư: Một số nghiên cứu cho thấy cây mã đề có khả năng ức chế sự phát triển của tế bào ung thư.
5 bài thuốc từ cây mã đề quen thuộc
Những bài thuốc từ cây mã đề dưới đây rất dễ thực hiện và áp dụng:
Chữa chứng hoa mắt, chóng mặt do thiếu máu:
- Thành phần: Trạch tả 12g, sinh địa 15g, long đởm thảo, sơn chi tử, hoàng cầm, sài hồ, mẫu đơnbì, mỗi vị 9g, hạt mã đề 12g, cam thảo 6g.
- Cách dùng: Sắc uống ngày 1 thang.
- Công dụng: Bài thuốc giúp bổ huyết, bổ can thận, làm mát gan, giảm các triệu chứng hoa mắt, chóng mặt do thiếu máu.
Trị viêm đường tiết niệu, đái buốt, đái rắt:
- Thành phần: Hạt mã đề, bồ công anh, râu ngô, xa tiền tử, mỗi vị 12g.
- Cách dùng: Sắc uống ngày 1 thang.
- Công dụng: Bài thuốc có tác dụng lợi tiểu, kháng khuẩn, giảm viêm, giúp điều trị các triệu chứng viêm đường tiết niệu, đái buốt, đái rắt.
Trị ho khan, ho có đờm:
- Thành phần: Hạt mã đề, cát cánh, cam thảo, mỗi vị 10g, lá xương sông 12g.
- Cách dùng: Sắc uống ngày 1 thang.
- Công dụng: Bài thuốc từ cây mã đề này có tác dụng long đờm, giảm ho, làm dịu cổ họng, giúp điều trị ho khan, ho có đờm.
Trị mụn nhọt, mẩn ngứa:
- Thành phần: Lá mã đề tươi giã nát.
- Cách dùng: Đắp lên vùng da bị mụn nhọt, mẩn ngứa.
- Công dụng: Lá mã đề có tính mát, kháng viêm, giúp giảm sưng đau, làm dịu da, hỗ trợ điều trị mụn nhọt, mẩn ngứa.
Trị táo bón:
- Thành phần: Hạt mã đề 10-16g.
- Cách dùng: Sắc uống hoặc hãm với nước sôi, uống thay trà.
- Công dụng: Hạt mã đề chứa nhiều chất xơ, giúp tăng cường nhu động ruột, làm mềm phân, hỗ trợ điều trị táo bón.
Lưu ý khi dùng bài thuốc từ cây mã đề
Mặc dù đây là một thảo dược lành tính và có nhiều lợi ích cho sức khỏe, nhưng việc sử dụng các bài thuốc từ cây mã đề cần có sự lưu ý để đảm bảo an toàn và hiệu quả:
- Tham khảo ý kiến thầy thuốc: Trước khi sử dụng bất kỳ bài thuốc nào từ cây mã đề, đặc biệt là khi bạn đang mang thai, cho con bú, có bệnh lý nền hoặc đang dùng thuốc khác, hãy tham khảo ý kiến thầy thuốc hoặc bác sĩ để được tư vấn cụ thể.
- Liều lượng và cách dùng: Mỗi bài thuốc từ cây mã đề có liều lượng và cách dùng khác nhau. Bạn cần tuân thủ đúng hướng dẫn để đảm bảo hiệu quả và tránh tác dụng phụ không mong muốn.
- Không lạm dụng: Cây mã đề có tính hàn (lạnh), nếu sử dụng quá nhiều có thể gây lạnh bụng, tiêu chảy. Vì vậy, không nên lạm dụng và sử dụng quá liều lượng khuyến cáo.
- Tránh dùng vào buổi tối: Cây mã đề có tác dụng lợi tiểu, nếu dùng vào buổi tối có thể gây tiểu đêm, ảnh hưởng đến giấc ngủ.
- Không dùng cho người suy nhược, người bị tiêu chảy: Cây mã đề có tính hàn, không phù hợp với người thể trạng yếu, suy nhược hoặc đang bị tiêu chảy.
- Không dùng cho phụ nữ mang thai: Bài thuốc từ cây mã đề có thể gây co bóp tử cung, không nên dùng cho phụ nữ mang thai, đặc biệt là trong 3 tháng đầu thai kỳ.
- Chú ý nguồn gốc cây mã đề: Nên chọn cây mã đề có nguồn gốc rõ ràng, được trồng và thu hái ở những nơi đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Tránh sử dụng cây mã đề mọc hoang ở những nơi ô nhiễm, có thể chứa các chất độc hại.
- Kiên trì sử dụng: Hiệu quả của các bài thuốc từ cây mã đề thường không đến ngay lập tức. Bạn cần kiên trì sử dụng trong một thời gian nhất định để thấy được kết quả.
- Kết hợp với chế độ ăn uống và sinh hoạt lành mạnh: Để tăng cường hiệu quả của các bài thuốc từ cây mã đề, bạn nên kết hợp với chế độ ăn uống lành mạnh, uống đủ nước, tập luyện thể dục thường xuyên và giữ tinh thần thoải mái.
Từ việc thanh nhiệt, giải độc, lợi tiểu, đến trị ho, viêm họng, thậm chí các bệnh lý phức tạp hơn như viêm đường tiết niệu, sỏi thận, các bài thuốc từ cây mã đề đều có thể phát huy tác dụng tích cực. Tuy nhiên, Tintucsuckhoe365 vẫn cho rằng, để đảm bảo an toàn và hiệu quả, bạn nên tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi sử dụng và tuân thủ đúng liều lượng, cách dùng.